ابزارها

فیگما یا Adobe XD؟ مقایسه‌ی کامل برای طراحان

اگر امروز می‌خواهید یکی از این دو ابزار را یاد بگیرید، پاسخ کوتاه فیگماست؛ Adobe XD در حالت نگه‌داری است و قابلیت تازه نمی‌گیرد. در این مقایسه دلیل‌ها، استثناها و راه مهاجرت را می‌بینید.

۲۵ آبان ۱۴۰۵۸ دقیقه مطالعه

اگر بین فیگما یا Adobe XD مردد هستید، برای یادگیری و پروژه‌ی تازه فیگما را انتخاب کنید: Adobe XD از سال ۲۰۲۳ در حالت نگه‌داری (Maintenance mode) است، یعنی ادوبی فقط باگ‌ها و مسائل امنیتی آن را رفع می‌کند و قابلیت جدیدی به آن اضافه نمی‌کند. فیگما در همین مدت با قابلیت‌هایی مثل متغیرها، Dev Mode، اسلات‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی به استاندارد اصلی تیم‌های محصول تبدیل شده است.

با این حال، هنوز تیم‌هایی هستند که پروژه‌های قدیمی‌شان در XD است و طراحانی که با XD شروع کرده‌اند. این مقایسه برای آن‌هاست: تفاوت‌ها را دقیق می‌بینید، استثناها را می‌شناسید و اگر لازم است، مهاجرت را برنامه‌ریزی می‌کنید.

وضعیت Adobe XD در حال حاضر چیست؟

ادوبی در سال ۲۰۲۲ اعلام کرد فیگما را می‌خرد و در همان دوره توسعه‌ی XD را متوقف کرد. این خرید در دسامبر ۲۰۲۳ با توافق دو شرکت لغو شد، اما XD به مسیر توسعه برنگشت. شرح ماجرای این خرید را در مقاله‌ی خرید فیگما توسط ادوبی می‌توانید بخوانید.

  • XD دیگر به‌صورت اشتراک تک‌برنامه فروخته نمی‌شود و فقط داخل اشتراک کامل Creative Cloud (All Apps) در دسترس است.
  • ادوبی پشتیبانی از کاربران فعلی را با رفع باگ و به‌روزرسانی‌های امنیتی ادامه می‌دهد، ولی قابلیت تازه‌ای منتشر نمی‌کند.
  • تاریخ رسمی برای پایان کامل عمر XD اعلام نشده است؛ اما ابزاری که توسعه نمی‌یابد، به‌مرور از استانداردهای پلتفرم‌ها و نیاز تیم‌ها عقب می‌ماند.

اگر می‌خواهید بدانید XD در اوج خود چه امکاناتی داشت، معرفی Adobe XD را ببینید. در این مقاله تمرکز روی وضعیت امروز و تصمیم شماست.

مقایسه‌ی فیگما و Adobe XD در شش معیار

۱. همکاری و ذخیره‌سازی

فیگما از ابتدا ابری و چندنفره طراحی شد: چند نفر هم‌زمان روی یک فایل کار می‌کنند، کامنت می‌گذارند و تاریخچه‌ی نسخه‌ها خودکار ذخیره می‌شود. XD یک برنامه‌ی دسکتاپی بود که بعدها اسناد ابری و ویرایش هم‌زمان را اضافه کرد. مزیت XD این است که با فایل محلی کار می‌کند و برای ویرایش به اتصال دائم نیاز ندارد؛ این نکته برای کاربرانی که اینترنت ناپایدار دارند هنوز معنادار است.

۲. کامپوننت و دیزاین سیستم

XD کامپوننت با حالت‌ها (States) و کتابخانه‌های مشترک داشت. فیگما در این بخش فاصله‌ی زیادی گرفته است: واریانت‌ها، پراپرتی‌های کامپوننت، اسلات‌ها، متغیرها با چند Mode و کتابخانه‌های تیمی که تغییراتشان به همه‌ی فایل‌ها می‌رسد. اگر کارتان به ساختن یا نگه‌داری دیزاین سیستم می‌رسد، این تفاوت تعیین‌کننده است. برای نمونه، ساخت کامپوننت چندحالته با واریانت در فیگما را ببینید.

۳. چیدمان واکنش‌گرا

XD با Stacks و Padding و Responsive Resize چیدمان خودکار ساده‌ای داشت. اتولی‌اوت فیگما امروز گزینه‌هایی مثل Fill و Hug، حداقل و حداکثر اندازه، Wrap و Grid دارد و رفتارش به Flexbox و CSS Grid نزدیک است؛ همین شباهت تحویل طرح به برنامه‌نویس را دقیق‌تر می‌کند.

۴. پروتوتایپ

Auto-Animate در XD برای زمان خودش پیشرو بود و پروتوتایپ صوتی هم داشت. فیگما با Smart Animate، کامپوننت‌های تعاملی، متغیرها و شرط‌ها در پروتوتایپ، امکان ساخت نمونه‌های پیچیده‌تری مثل سبد خرید با شمارنده‌ی واقعی را فراهم می‌کند.

۵. تحویل به برنامه‌نویس

XD لینک Share for Development داشت. فیگما Dev Mode را ارائه می‌کند که اندازه‌ها، متغیرها، کد پیشنهادی و وضعیت آماده بودن هر بخش را نشان می‌دهد؛ البته Dev Mode در پلن‌های پولی کامل در دسترس است. برنامه‌نویس‌های تیم‌های ایرانی هم امروز بیشتر با فیگما آشنا هستند.

۶. اکوسیستم و منابع

Figma Community هزاران فایل، کیت و پلاگین رایگان دارد و کیت‌های رسمی Apple و Material برای فیگما منتشر و به‌روز می‌شوند. منابع XD به‌روز نمی‌شوند و بسیاری از پلاگین‌هایش هم دیگر نگه‌داری نمی‌شوند. مزیت XD در این بخش، اتصال روان به فتوشاپ و ایلاستریتور برای کاربران Creative Cloud است.

جدول تصمیم: فیگما یا Adobe XD برای شما؟

  • تازه‌کار هستید و می‌خواهید وارد بازار کار شوید: فیگما. آگهی‌های استخدام طراح رابط و تجربه کاربری تقریباً همیشه فیگما را می‌خواهند.
  • در تیمی هستید که دیزاین سیستم دارد یا می‌خواهد بسازد: فیگما.
  • فریلنسر هستید و با کارفرماهای مختلف کار می‌کنید: فیگما، چون بیشتر کارفرماها فایل فیگما تحویل می‌گیرند یا می‌دهند.
  • پروژه‌ی قدیمی و تمام‌شده‌ای در XD دارید که فقط گاهی ویرایش جزئی می‌خواهد: می‌توانید فعلاً در XD نگهش دارید، ولی نسخه‌ی پشتیبان و برنامه‌ی مهاجرت داشته باشید.
  • کارتان بیشتر تصویرسازی و طراحی گرافیک است و رابط کاربری حاشیه‌ای است: شاید ابزارهای دیگر ادوبی برایتان مهم‌تر باشند، اما برای بخش رابط کاربری همچنان فیگما انتخاب منطقی است.

اگر هنوز مردد هستید، یک آزمون عملی انجام دهید: یک صفحه‌ی ساده، مثلاً صفحه‌ی جزئیات سفارش یک فروشگاه اینترنتی، را با یک دکمه‌ی چندحالته و یک فهرست در هر دو ابزار بسازید. بعد متن دکمه را بلندتر کنید، یک ردیف به فهرست اضافه کنید و طرح را برای یک هم‌تیمی بفرستید. تفاوت دو ابزار در همین کارهای روزمره، روشن‌تر از هر جدول مقایسه‌ای خودش را نشان می‌دهد.

فارسی‌نویسی و شرایط کاربران ایران

کار با متن فارسی در XD همیشه با دردسر همراه بود و طراحان ایرانی برای آن ترفندهای مختلفی به کار می‌بردند؛ نمونه‌اش را در فارسی‌نویسی در Adobe XD می‌بینید. فیگما امروز از متن راست‌به‌چپ و ترکیب فارسی و انگلیسی پشتیبانی بومی دارد و این برای محصولات فارسی‌زبان مزیت مهمی است.

در مقابل، هر دو ابزار متعلق به شرکت‌های آمریکایی‌اند و کاربران ایران با محدودیت‌های تحریم، پرداخت و دسترسی روبه‌رو هستند. فیگما به‌خاطر ابری بودن به دسترسی پایدار اینترنت وابسته‌تر است. استفاده از نسخه‌های بدون مجوز XD هم که در ایران رایج بوده، علاوه بر مسئله‌ی حقوقی، شما را روی نسخه‌ای قدیمی و بدون به‌روزرسانی نگه می‌دارد. این ریسک‌ها را جدی بگیرید و از فایل‌های مهم همیشه نسخه‌ی پشتیبان محلی داشته باشید.

مهاجرت از Adobe XD به فیگما

فیگما فایل XD را مستقیم باز نمی‌کند. ابزارها و سرویس‌های جانبی برای تبدیل وجود دارند، اما نتیجه‌شان معمولاً کامل نیست: کامپوننت‌ها به لایه‌های معمولی تبدیل می‌شوند، چیدمان خودکار از بین می‌رود و متن فارسی ممکن است به‌هم بریزد. برای همین مهاجرت را به‌جای تبدیل خودکار کل فایل، مرحله‌ای انجام دهید:

  • فهرست صفحه‌ها و کامپوننت‌هایی را که واقعاً هنوز استفاده می‌شوند تهیه کنید؛ بخش زیادی از فایل‌های قدیمی دیگر لازم نیستند.
  • رنگ‌ها و استایل‌های متن را اول در فیگما به‌صورت متغیر و Text style بسازید.
  • کامپوننت‌های پایه، مثل دکمه، فیلد و کارت، را از نو و با اتولی‌اوت بسازید؛ این کار معمولاً سریع‌تر از درست کردن خروجی تبدیل‌شده است.
  • صفحه‌ها را با کامپوننت‌های جدید بازسازی کنید و آیکون‌ها و تصاویر را به‌صورت SVG و PNG از XD منتقل کنید.
  • فایل‌های XD را به‌عنوان آرشیو در جای امن نگه دارید و در فیگما لینک یا یادداشت مرجع بگذارید.

معادل مفاهیم XD در فیگما

بیشتر سردرگمی طراحان XD در هفته‌های اول این است که نمی‌دانند ابزار آشنایشان در فیگما چه نامی دارد. این فهرست کوتاه، نقطه‌ی شروع خوبی است:

  • آرت‌بورد (Artboard) در XD معادل فریم (Frame) در فیگماست؛ با این تفاوت که فریم‌ها را می‌توانید تودرتو کنید و هر فریمی می‌تواند چیدمان خودکار داشته باشد.
  • Stacks و Padding (چیدمان محتوامحور XD) در فیگما با اتولی‌اوت جایگزین می‌شوند که گزینه‌های بیشتری مثل Fill، Wrap و حداقل و حداکثر اندازه دارد.
  • Repeat Grid معادل مستقیمی در فیگما ندارد؛ همان نتیجه را با یک کامپوننت و یک فریم اتولی‌اوت از نوع Wrap یا Grid می‌گیرید که انعطاف بیشتری هم دارد.
  • State در کامپوننت‌های XD معادل واریانت در فیگماست و برای تغییر محتوا و نمایش لایه‌ها، پراپرتی‌های کامپوننت را هم دارید.
  • Auto-Animate معادل Smart Animate است و تقریباً با همان منطق، یعنی نام‌گذاری یکسان لایه‌ها، کار می‌کند.
  • Share for Development در فیگما جایش را به Dev Mode و لینک‌های اشتراک با سطح دسترسی مشخص داده است.
  • رنگ‌ها و استایل‌های کاراکتر پنل Assets در فیگما به Styles و متغیرها تبدیل می‌شوند؛ متغیرها امکان تعریف حالت روشن و تیره را هم می‌دهند.

طراحی که با XD کار کرده، بیشتر مفاهیم را در فیگما آشنا می‌بیند؛ بزرگ‌ترین تغییر ذهنی، فکر کردن با اتولی‌اوت و پراپرتی‌های کامپوننت است. معمولاً یکی دو هفته کار روزانه برای جا افتادن این منطق کافی است.

سوالات متداول

آیا Adobe XD کاملاً کنار گذاشته شده است؟

ادوبی تاریخی برای حذف کامل XD اعلام نکرده، ولی آن را در حالت نگه‌داری قرار داده است؛ یعنی رفع باگ و امنیت ادامه دارد اما قابلیت تازه‌ای اضافه نمی‌شود.

آیا یادگیری Adobe XD در حال حاضر فایده دارد؟

برای شروع مسیر شغلی نه. مگر این‌که در تیمی کار کنید که پروژه‌های فعالش در XD است؛ در آن صورت هم یادگیری فیگما را در اولویت نگه دارید.

فیگما رایگان است یا مثل XD اشتراک می‌خواهد؟

فیگما یک پلن رایگان به نام Starter دارد که برای یادگیری کافی است. قابلیت‌های تیمی و Dev Mode در پلن‌های پولی‌اند.

فایل‌های XD را چطور در فیگما باز کنم؟

فیگما فایل XD را مستقیم نمی‌خواند. می‌توانید از ابزارهای جانبی تبدیل استفاده کنید، اما برای پروژه‌های مهم، بازسازی مرحله‌ای کامپوننت‌ها در فیگما نتیجه‌ی تمیزتری می‌دهد.

انتخابی که آینده‌ی کاری‌تان را ساده‌تر می‌کند

مقایسه‌ی فیگما و Adobe XD امروز بیشتر مقایسه‌ی ابزاری فعال با ابزاری متوقف است. XD هنوز برای نگه‌داری پروژه‌های قدیمی کار می‌کند، اما مهارت، منابع، بازار کار و همکاری با برنامه‌نویس‌ها همه به سمت فیگما رفته‌اند. اگر از XD می‌آیید یا از صفر شروع می‌کنید، دوره‌ی آموزش فیگما آکادمی طراحی دایره به‌صورت حضوری و آنلاین و پروژه‌محور، شما را از مفاهیم پایه تا ساخت کامپوننت و تحویل حرفه‌ای همراهی می‌کند.

این مسیر را جدی‌تر ادامه بدهید

اگر این مقاله برایتان مفید بود، دوره‌های تخصصی دایره قدم بعدی است.

مشاهده دوره‌ها
۲۴ آبان ۱۴۰۵

اصول گشتالت در طراحی رابط کاربری؛ گشتالت بصری با مثال‌های کاربردی

اصول گشتالت تعیین می‌کنند کاربر کدام عناصر صفحه را به هم مرتبط می‌بیند. در این راهنما هر اصل را با مثال رابط کاربری، فاصله‌گذاری پیشنهادی و اشتباه‌های رایج یاد می‌گیرید.

مشاهده بیشتر
۲۳ آبان ۱۴۰۵

واریانت در فیگما؛ ساخت کامپوننت چندحالته قدم‌به‌قدم

واریانت‌ها حالت‌های مختلف یک کامپوننت، مثل اندازه، نوع و وضعیت دکمه، را در یک مجموعه جمع می‌کنند تا با یک کلیک بینشان جابه‌جا شوید. این راهنما ساخت، نام‌گذاری و مدیریت آن‌ها را با مثال نشان می‌دهد.

مشاهده بیشتر
۲۲ آبان ۱۴۰۵

طراحی UI با هوش مصنوعی؛ کجا کمک می‌کند و کجا نه

هوش مصنوعی در طراحی رابط کاربری سرعت کاوش و تولید را بالا می‌برد، ولی جای قضاوت طراح را نمی‌گیرد. ببینید در کدام مرحله‌ها به آن تکیه کنید، کجا مراقب باشید و خروجی‌اش را چطور بازبینی کنید.

مشاهده بیشتر
۲۱ آبان ۱۴۰۵

پورتفولیو UI/UX؛ راهنمای ساخت نمونه‌کاری که استخدامتان کند

پورتفولیوی خوب UI/UX مجموعه‌ای از تصویرهای زیبا نیست؛ نشان می‌دهد چطور فکر می‌کنید. این راهنما ساختار کامل پورتفولیو، انتخاب پروژه‌ها و چک‌لیست پیش از ارسال را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهد.

مشاهده بیشتر